Nguyên nhân xe tải ra khói đen và cách khắc phục chính xác

Xe tải ra khói đen là hiện tượng thường thấy ở những dòng xe cũ. Tuy nhiên, ngay cả xe mới cũng có thể gặp tình trạng này nếu hệ thống nạp khí, nhiên liệu hoặc xử lý khí thải có bất thường. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu đúng bản chất của khói đen, các nguyên nhân thường gặp và cách xử lý.

Hiện tượng xe tải ra khói đen

Khói đen là muội than sinh ra khi nhiên liệu trong buồng đốt cháy không hoàn toàn, thường do hỗn hợp quá giàu nhiên liệu (nhiều dầu, thiếu không khí) hoặc quá trình phun và đốt cháy diễn ra không đúng. Tình trạng này làm xe hao dầu, giảm công suất, tăng ô nhiễm và về lâu dài làm giảm tuổi thọ động cơ.

Tình trạng xe tải bị ra khói đen

Phân biệt màu khói xả của xe tải

Trước khi tìm nguyên nhân, cần xác định đúng màu khói vì mỗi màu chỉ ra một nhóm sự cố khác nhau:

Nguyên nhân xe tải ra khói đen và cách khắc phục

Lọc gió bị tắc nghẽn hoặc bị bẩn

Lọc gió bị bẩn hoặc tắc nghẽn do không được vệ sinh định kỳ gây cản trở luồng không khí cung cấp khí oxy vào động cơ khiến động cơ phải làm việc nhiều hơn để đốt cháy nhiên liệu hoặc nhiên liệu không được đốt cháy hoàn toàn, dẫn đến tình trạng xe bị ra khói đen. Ngoài ra, động cơ không hoạt động đúng công suất cũng khiến động cơ bị hao mòn nhanh chóng và lãng phí nhiên liệu.

Lọc gió bị bẩn gây tắc nghẽn

Để khắc phục lỗi lọc gió bị bẩn hoặc tắc nghẽn, bạn cần vệ sinh hoặc thay mới lọc gió định kỳ. Thời gian thay lọc gió tùy thuộc vào điều kiện vận hành của xe, nhưng thường là sau mỗi 10.000 – 15.000 km. Một số dấu hiệu cho thấy lọc gió cần được vệ sinh hoặc thay mới:

• Khói đen từ ống xả
• Động cơ mất công suất
• Tăng mức tiêu thụ nhiên liệu
• Khởi động động cơ khó khăn
• Động cơ bị quá nhiệt
• Tiếng ồn từ động cơ

Bơm nhiên liệu bị hỏng

Bơm nhiên liệu là một bộ phận quan trọng của động cơ, có nhiệm vụ cung cấp nhiên liệu cho động cơ hoạt động. Khi bơm nhiên liệu bị hỏng sẽ không thể cung cấp đủ nhiên liệu cho động cơ, khiến động cơ bị thiếu nhiên liệu và khó khởi động, tạo ra khói đen trong ống xả.

Bơm nhiên liệu bị hư hỏng

Để khắc phục lỗi bơm nhiên liệu bị hỏng, bạn cần sửa chữa hoặc thay thế bơm nhiên liệu. Thời gian sửa chữa hoặc thay thế bơm nhiên liệu tùy thuộc vào mức độ hỏng hóc của bơm nhiên liệu, nhưng thường là từ vài giờ đến vài ngày. Một số dấu hiệu để nhận biết bơm nhiên liệu cần được sửa chữa hoặc thay thế:

• Khói đen từ ống xả
• Động cơ không khởi động được
• Động cơ bị rung lắc
• Động cơ bị quá nhiệt
• Tăng mức tiêu thụ nhiên liệu
• Giảm công suất động cơ

Turbo tăng áp hỏng hoặc rò rỉ đường khí nạp

Turbo cấp thêm không khí cho động cơ diesel. Khi turbo yếu, kẹt cánh, hoặc đường ống nạp/két làm mát khí nạp bị rò, lượng khí nạp giảm trong khi lượng dầu phun không đổi, dẫn đến khói đen và xe mất lực, đặc biệt khi tăng tốc hoặc leo dốc.

Cách khắc phục: Kiểm tra turbo, các mối nối ống khí nạp, két làm mát khí nạp; sửa hoặc thay phần hỏng tại xưởng có chuyên môn.

Kim phun bẩn, mòn hoặc phun sai

Kim phun bị bẩn, kẹt hoặc mòn khiến nhiên liệu không được phun tơi sương hoặc phun dư, dẫn đến cháy không hết và ra khói đen.

Cách khắc phục: Vệ sinh, hiệu chỉnh hoặc thay kim phun; kiểm tra thời điểm phun và áp suất bơm cao áp.

Nhiên liệu kém chất lượng

Sử dụng nhiên liệu kém chất lượng có thể chứa nhiều tạp chất, khiến động cơ khó đốt cháy nhiên liệu hoàn toàn, gây ra khói đen. Sử dụng nhiên liệu kém chất lượng còn khiến động cơ bị hỏng hóc, giảm công suất động cơ.

Nhiên liệu bẩn lẫn tạp chất

Để hạn chế khói đen từ ống xả, bạn cần sử dụng nhiên liệu chất lượng và phù hợp với xe tải của bạn. Nhiên liệu chất lượng giúp động cơ đốt cháy nhiên liệu hoàn toàn và đảm bảo hiệu suất hoạt động. Để mua nhiên liệu chất lượng, quý khách hàng nên mua tại các cửa hàng chính hãng, đại lý xe tải được ủy quyền. Sản phẩm chính hãng sẽ có tem kiểm định chất lượng.

Lọc nhiên liệu bị tắc

Lọc nhiên liệu trong xe tải có nhiệm vụ loại bỏ các hạt bụi và tạp chất từ nhiên liệu trước khi nó vào động cơ để đảm bảo quá trình đốt cháy diễn ra hiệu quả. Khi lọc nhiên liệu bị tắc, ảnh hướng đến quá trình đưa nhiên liệu vào buồng đốt. Quá trình đốt cháy nhiên liệu bị diễn ra khi nhiên liệu chưa được đưa vào buồng đốt. Phần nhiên liệu dư thừa được thải ra đường ống xả khiến xe tải bị ra khói đen.

Lọc nhiên liệu bị bẩn gây tắc nghẽn

Khi xe tải bị lỗi, tỏa khói đen do lọc nhiên liệu, cần thực hiện vệ sinh hoặc thay mới lọc nhiên liệu. Để phòng tránh tình trạng lọc nhiên liệu bị tắc, cần thực hiện bảo dưỡng định kỳ cho hệ thống nhiên liệu, bao gồm việc thay thế lọc nhiên liệu theo lịch trình khuyến nghị.

Hệ thống xả và xử lý khí thải bị tắc (DPF, EGR… trên xe Euro 4/5)

Đường xả hoặc bộ lọc khí thải bị nghẹt làm khí thải thoát kém, động cơ mất công suất và có thể ra khói đen, thường kèm đèn cảnh báo trên taplo.

Cách khắc phục: Thực hiện tái sinh/làm sạch hoặc thay thế theo hướng dẫn của hãng tại trung tâm bảo hành.

Do tăng tốc hoặc lên ga đột ngột

Khi tài xế tăng tốc, xe đột ngột khiến lượng nhiên liệu được cung cấp vào động cơ tăng lên quá nhiều, một phần sẽ không được đốt cháy và thoát ra ngoài dưới dạng khói đen. Do đó, tài xế nên di chuyển với tốc độ ổn định.

Cảm biến và bộ điều khiển động cơ (ECU) lỗi

Trên xe đời mới, ECU dựa vào các cảm biến (lưu lượng/áp suất khí nạp, nhiệt độ, áp suất nhiên liệu…) để tính lượng dầu phun. Cảm biến hỏng hoặc ECU lỗi có thể khiến xe phun sai lượng dầu, gây khói đen và báo đèn lỗi động cơ trên taplo.

Cách khắc phục: Đọc mã lỗi bằng thiết bị chẩn đoán chuyên dụng tại trung tâm bảo hành/sửa chữa uy tín để xác định đúng bộ phận lỗi, tránh thay linh kiện theo phỏng đoán.

Bộ điều khiển động cơ ECU quá cũ

Xéc-măng xe tải không kín hoặc xi-lanh mòn

Xéc-măng không còn khít với xi-lanh hoặc xi-lanh mòn làm giảm khả năng nén và cho dầu bôi trơn lọt vào buồng đốt. Triệu chứng điển hình là khói xanh/xám xanh, hao dầu bôi trơn, khó nổ máy và mất công suất. Đây không phải nguyên nhân điển hình của khói đen; nếu thấy xe vừa ra khói xanh vừa yếu, cần kiểm tra tình trạng động cơ tại xưởng.

Cách khắc phục: Đo áp suất nén để xác định mức độ hao mòn, sau đó sửa chữa/đại tu theo kết luận của kỹ thuật viên.

Cách xử lý tình trạng xe tải bị ra khói đen khi đang di chuyển

Nếu đang lái xe tải và phát hiện xe bắt đầu phát ra khói đen, tài xế nên dừng xe an toàn bên lề đường và tắt động cơ. Thực hiện kiểm tra từng bộ phận xem nguyên nhân xuất phát từ đâu. Nếu không thể tự kiểm tra, hãy đưa xe đến trung tâm bảo hành, sửa chữa để kiểm tra và khắc phục.

Mặc dù khi ra khói đen, xe tải vẫn có thể hoạt động nhưng tình trạng này diễn ra trong thời gian dài mà không được xử lý sẽ ảnh hưởng đến công suất hoạt động và tuổi thọ của động cơ.

Phòng tránh tình trạng xe tải ra khói đen

• Bảo dưỡng định kỳ đúng lịch: lọc gió, lọc nhiên liệu, lọc dầu, kiểm tra kim phun và turbo.
• Dùng nhiên liệu và dầu nhớt đúng chủng loại, đúng tiêu chuẩn khí thải của xe.
• Lái xe êm, chọn số phù hợp, không chở quá tải.
• Nên kiểm tra khi thấy khói bất thường sớm, đừng chờ đến khi xe mất công suất.

Trên đây là các thông tin về tình trạng xe tải bị ra khói đen, hy vọng sẽ hữu ích cho các bác tài. Nếu có thắc mắc, liên hệ U-TRUCK qua Hotline 081 680 8899 để được giải đáp nhé.

Xe thêm bài viết: Xe tải bị kẹt số – Nguyên nhân, cách xử lý và phòng tránh