Vạch kẻ đường là gì? Ý nghĩa và các loại vạch kẻ đường phổ biến

15/01/2026
Nguồn: U-TRUCK.VN

(4.67/5)

4.67/5 trong 3 Đánh giá

Trên thực tế, rất nhiều trường hợp vi phạm giao thông, bị phạt nguội hay gây tai nạn xuất phát từ lỗi vi phạm vạch kẻ đường. Khi nắm rõ khái niệm vạch kẻ đường là gì, ý nghĩa và cách tuân thủ vạch kẻ đường, bạn sẽ lái xe an toàn hơn, đúng luật hơn và tránh được những rủi ro không đáng có.

Vạch kẻ đường là gì?

Theo quy chuẩn giao thông đường bộ, vạch kẻ đường là gì có thể hiểu đơn giản là hệ thống các vạch, ký hiệu được sơn trực tiếp trên mặt đường nhằm hướng dẫn, điều khiển và phân luồng giao thông. Vạch kẻ đường giúp người điều khiển phương tiện biết khi nào được đi, dừng, chuyển làn hay vượt xe.

Vạch kẻ đường không chỉ mang tính hướng dẫn mà còn có giá trị pháp lý. Việc không chấp hành vạch kẻ đường có thể bị xử phạt hành chính. Ngoài ra, vạch kẻ đường còn giúp:

  • Giảm ùn tắc giao thông
  • Hạn chế tai nạn
  • Tạo trật tự và an toàn trên đường.

Vạch kẻ đường

Vạch kẻ đường

Phân loại vạch kẻ đường phổ biến hiện nay

Trong hệ thống giao thông đường bộ, vạch kẻ đường được phân loại rất rõ ràng để phục vụ mục đích điều tiết giao thông. Việc hiểu đúng từng loại vạch kẻ đường sẽ giúp người tham gia giao thông đi đúng làn, đúng hướng và tránh vi phạm không đáng có.

Bảng các loại vạch kẻ đường phổ biến hiện nay

Tên loại vạch

Mô tả

Ý nghĩa của loại vạch

Vạch dọc liền

Vạch kẻ dọc liền nét, thường màu trắng hoặc vàng

Cấm lấn làn, cấm đè vạch; phương tiện phải đi đúng làn quy định

Vạch dọc liền kép

Hai vạch dọc liền song song

Cấm tuyệt đối việc lấn làn hoặc vượt xe

Vạch dọc đứt quãng

Vạch kẻ dọc nét đứt

Cho phép chuyển làn hoặc vượt xe khi đảm bảo an toàn

Vạch vàng nét đứt

Vạch vàng đơn nét đứt

Phân chia hai chiều xe chạy, được phép vượt khi an toàn

Vạch vàng nét liền đơn

Vạch vàng liền một nét

Cấm vượt xe, cấm lấn sang làn ngược chiều

Vạch vàng nét liền đôi

Hai vạch vàng liền song song

Cấm vượt xe và cấm lấn làn trong mọi trường hợp

Vạch vàng một liền – một đứt

Một bên liền, một bên đứt

Xe đi phía vạch đứt được vượt, phía vạch liền thì không

Vạch vàng đứt song song

Hai vạch vàng đứt nét song song

Phân chia làn ngược chiều, cho phép vượt khi đủ điều kiện

Vạch ngang đường

Vạch kẻ ngang mặt đường

Dùng để dừng xe, nhường đường hoặc cảnh báo giao lộ

Vạch ngang đứt quãng

Vạch ngang nét đứt

Cảnh báo sắp đến khu vực cần giảm tốc hoặc chú ý

Vạch trắng nét đứt

Vạch trắng đứt nét

Phân chia làn cùng chiều, cho phép chuyển làn

Vạch trắng nét liền

Vạch trắng liền một nét

Không được chuyển làn tại vị trí có vạch

Vạch trắng nét liền đôi

Hai vạch trắng liền song song

Cấm chuyển làn, thường dùng ở khu vực nguy hiểm

Vạch trắng hình con thoi

Hình con thoi kẻ trên mặt đường

Báo hiệu sắp đến làn ưu tiên hoặc khu vực đặc biệt

Vạch xương cá chữ V

Các vạch chéo hình chữ V

Khu vực cấm dừng, cấm đỗ, cấm đi vào

Vạch mắt võng

Vạch kẻ dạng lưới mắt cáo

Không được dừng xe để tránh gây ùn tắc giao thông

Vạch làn chờ rẽ trái

Vạch chỉ khu vực chờ rẽ trái

Phân luồng phương tiện rẽ trái tại giao lộ

Vạch phân làn trong nút giao

Vạch hướng dẫn di chuyển trong giao lộ

Giúp xe đi đúng hướng, giảm xung đột

Vạch mũi tên chỉ hướng đi

Mũi tên kẻ trên mặt đường

Chỉ dẫn hướng đi bắt buộc (thẳng, trái, phải)

Vạch "STOP"

Chữ STOP kẻ trên mặt đường

Bắt buộc phương tiện dừng lại hoàn toàn

Vạch sọc ngựa vằn

Các sọc trắng song song

Lối sang đường dành cho người đi bộ

Vạch tam giác cảnh báo

Hình tam giác trên mặt đường

Cảnh báo nguy hiểm phía trước

Vạch dành riêng cho xe buýt

Vạch + chữ BUS

Chỉ cho phép xe buýt hoặc phương tiện được ưu tiên

 

Ý nghĩa màu sắc của vạch kẻ đường là gì?

Vạch kẻ đường sử dụng hai màu chính là vàng và trắng để hướng dẫn người tham gia giao thông, với mỗi màu mang ý nghĩa riêng biệt theo quy chuẩn báo hiệu đường bộ Việt Nam. Vạch vàng thường phân cách hai chiều xe chạy ngược chiều, còn vạch trắng dùng để phân cách các làn cùng chiều. Hiểu rõ ý nghĩa này giúp tránh vi phạm và tăng an toàn khi lái xe.​

Vạch màu vàng

Vạch vàng nét đứt cho phép xe từ cả hai phía cắt qua để sử dụng làn ngược chiều trên đường có từ 2 làn xe, không có dải phân cách. Vạch vàng nét liền (đơn hoặc đôi) cấm xe lấn làn hoặc đè vạch, thường dùng ở đoạn đường tầm nhìn hạn chế để ngăn tai nạn đối đầu. Vạch vàng một nét liền một nét đứt cấm xe từ phía liền nét cắt qua, nhưng cho phép từ phía đứt nét khi cần thiết.​

Vạch màu trắng

Vạch trắng nét đứt phân cách các làn xe cùng chiều, cho phép xe chuyển làn tự do. Vạch trắng nét liền cấm xe lấn làn hoặc chuyển sang làn bên kia, đảm bảo thứ tự lưu thông. Các loại vạch trắng khác như hình gãy khúc chỉ nơi dừng xe buýt hoặc taxi.

Các loại vạch kẻ đường

Các loại vạch kẻ đường theo màu sắc

Quy định chung của các loại vạch kẻ đường

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT - văn bản quy chuẩn mới về báo hiệu đường bộ có hiệu lực từ 01/01/2025, vạch kẻ đường được quy định chung như sau:

Mục tiêu và vai trò của vạch kẻ đường

Vạch kẻ đường là bộ phận quan trọng của hệ thống báo hiệu đường bộ nhằm hướng dẫn, điều khiển giao thông, đảm bảo an toàn và khả năng thông xe hiệu quả trên các tuyến đường bộ.

Phạm vi áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng cho tất cả các tuyến đường bộ trong mạng lưới đường bộ Việt Nam, bao gồm:

  • Đường cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ, huyện lộ, đường đô thị, đường chuyên dùng;
  • Và các tuyến đường thuộc hệ thống đường bộ tham gia các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Định nghĩa và bản chất của vạch kẻ đường

Vạch kẻ đường bao gồm các loại:

  • Vạch, ký hiệu, chữ viết, hình vẽ trên mặt đường xe chạy;
  • Trên thành vỉa hè, các công trình giao thông;
  • Và một số bộ phận khác của đường nhằm tổ chức giao thông.

Mục đích chính là để:

  • Quy định trật tự giao thông;
  • Phân chia làn đường;
  • Chỉ hướng đi;
  • Giới hạn phạm vi phần đường;
  • Phối hợp với biển báo và đèn tín hiệu để điều khiển giao thông hiệu quả.

Vị trí sử dụng và loại vạch kẻ đường

Quy chuẩn phân định rõ hai nhóm lớn:

Vạch trên mặt bằng
Bao gồm:

  • Vạch dọc đường, vạch ngang đường, và các loại vạch khác trên mặt đường nhằm tổ chức luồng xe và người đi bộ.
  • Màu cơ bản là trắng; một số vạch đặc thù, như vạch hạn chế vượt, sử dụng màu vàng.
  • Trong một số trường hợp, có thể sử dụng các màu khác để tăng khả năng cảnh báo về giao thông.

Vạch đứng

  • Kẻ trên thành vỉa hè, trên các công trình hay bộ phận khác của đường;
  • Giúp phân định ranh giới, cảnh báo hẹp đường, các khu vực nguy hiểm…

Tiêu chí lựa chọn và sử dụng vạch kẻ đường

Khi tổ chức vạch kẻ đường, quy chuẩn yêu cầu phải xem xét:

  • Tổ chức giao thông trên từng tuyến đường cụ thể;
  • Chiều rộng mặt đường, tốc độ thiết kế, lưu lượng phương tiện và người đi bộ;
  • Các yếu tố an toàn để quyết định loại vạch, màu sắc, vật liệu (có phản quang hay không) cho phù hợp.

Vật liệu phản quang và điều kiện sử dụng

Đối với các tuyến có tốc độ thiết kế ≥ 60 km/h (ví dụ: đường cao tốc), vạch kẻ đường phải sử dụng vật liệu phản quang để đảm bảo khả năng quan sát ban đêm và trong điều kiện thời tiết xấu.

Các lỗi vi phạm vạch kẻ đường

Các lỗi vi phạm liên quan đến vạch kẻ đường chủ yếu là không tuân thủ hiệu lệnh của vạch (như đè vạch liền, cắt ngang vạch cấm), dẫn đến mức phạt tiền theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP và có thể trừ điểm giấy phép lái xe nếu gây tai nạn. Những vi phạm này thường xảy ra khi chuyển làn sai, vượt ẩu qua vạch vàng liền hoặc dừng đỗ trên vạch cấm. Tuân thủ giúp tránh phạt và đảm bảo an toàn giao thông.​

  • Phạt xe máy: Xe máy không chấp hành vạch kẻ đường, cụ thể đè vạch kẻ đường bị phạt từ 200.000 - 14.000.000 đồng tùy mức độ và bị trừ điểm GPLX khi gây tai nạn.​
  • Phạt ô tô: Ô tô vi phạm bị phạt 400.000 - 22.000.000 đồng tùy mức độ và trừ 10 điểm GPLX khi gây tai nạn giao thông.

Chi tiết xem tại: Lỗi đè vạch liền màu vàng và màu trắng phạt bao nhiêu tiền

Lỗi cụ thể phổ biến

  • Đè vạch liền (trắng hoặc vàng): Cấm chuyển làn, phạt tiền và nguy cơ va chạm cao.​
  • Cắt ngang vạch vàng nét liền: Cấm hoàn toàn, thường ở đường ngược chiều.​
  • Dừng trên vạch vàng sát lề: Cấm đỗ, phạt 800.000 - 1.000.000 đồng đối ô tô.​
  • Bỏ qua vạch mũi tên ngã tư: Gây ùn tắc, phạt như không tuân thủ hiệu lệnh.

Kết luận

Hiểu rõ vạch kẻ đường là gì không chỉ giúp bạn tuân thủ luật giao thông mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh. Mỗi vạch kẻ trên mặt đường đều mang một ý nghĩa riêng, đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết và bảo vệ người tham gia giao thông. Vì vậy, hãy dành thời gian tìm hiểu, ghi nhớ và tuân thủ vạch kẻ đường để mỗi chuyến đi đều an toàn và đúng luật.

Tags:

(4.67/5)

Đánh giá bài viết!

TIN LIÊN QUAN

FacebookZaloYoutubeTiktok

0816808899